banner
Dorpsgekken united

Vroeger had elk stadje of dorp wel zijn eigen dorpsgek. Een drinkebroer met dronkemanspraat of een soortgelijke idioot die onzinnige verhalen aan de man probeerde te brengen. Niemand nam hen serieus of besteedde er veel aandacht aan, zelfs twijfelaars of mensen die zwak in hun schoenen stonden. Want dorpsgekken waren eenlingen. Zonderlingen.
   Tegenwoordig vinden dorpsgekken steeds meer gehoor. Via internet en sociale media verenigen ze zich en krijgen een kritische massa. Dorpgekken united. En ze slepen een heleboel mensen die vroeger niet in zulke gekke praat geloofd zouden hebben, met zich mee. Het is de ondergang van de vooruitgang. Dank u wel, moderne technologie.

25 november 2021, Steven Verhelst
Caffeïne-ontwenning

Elke ochtend drink ik een paar koppen thee, en bij het middageten twee glazen cola zero.
   Onlangs was ik een paar dagen in een vakantiehuisje op een boerderij. Thee was er niet, en frisdrankautomaten ontbraken ook.
   De eerste vakantiedag kreeg ik last van een flinke koppijn, die ik 's avonds met een Belgisch biertje probeerde weg te spoelen. Het was een typisch geval van caffeïne-ontwenning. Gelukkig was ik er de volgende dag al weer aan gewend.

21 november 2021, Steven Verhelst
Thee

thee

Ik was bij de apotheek om een recept af te halen. Tijdens het wachten zag ik een aantal doosjes thee in een schap staan. Thee om af te slanken, thee om te relaxen, thee tegen verkoudheid.
   Een apotheek zou toch moeten weten dat dit soort gezondheidclaims van theeproducenten onzin zijn. Toch verkopen ze het. Voor 5 euro en 18 cent per pakje. Kassa!
   Wie gezond wil zijn, blijft het liefst weg uit de apotheek.

15 november 2021, Steven Verhelst
Subtropisch zwemparadijs

Ik was een aantal dagen met de familie weg, naar de Belgische kust. Niet dat de Belgische kust zo mooi is, maar je wilt af en toe weg van je eigen omgeving, en het buitenland was geen optie met de toenemende besmettingscijfers tijdens deze coronapandemie.
   Toen ik als kind wel op vakantie was in Center Parcs (toen zelfs nog sporthuis centrum genoemd), was daar altijd een subtropisch zwemparadijs, met glijbaan, golfslagbad en bubbelbaden.
   Aan de Beglische kust was ook een zwemparadijs: Plopsaqua. Dat ligt naast Plopsaland in De Panne.
   Voor wie niet weet wat Plopsaland is: een Efteling-achtig attractiepark, thematisch vormgegeven naar Kabouter Plop - een of ander stompzinnig kinderprogramma van Studio 100, dat ook onder andere K3 en Samson & Gert produceert.
   Het was nauwelijks 40 kilometer bij onze vakantieverblijfplaats vandaan. De eerste 36 kilometer reden we in minder dan een half uur, de laatste 4 kilometer duurde een vol uur. Want wij waren niet de enigen die naar Plopsaland gingen...
   Wat voor kinderen een paradijs is, is voor volwassenen het voorportaal van de hel. Mijn zoontje had het koud en ik heb daarom een paar uur in een heet bubbelbad gezeten, af en toe met wat schreeuwende kinderen en een moeder nijlpaard. Het had mij niets verbaasd als ook de duivel zelf met drietand erbij was komen zitten.

11 november 2021, Steven Verhelst
Quantumtheorie, vooruitgang en premature ejaculatie

Wetenschapsfilosoof Bas Haring schreef in een van zijn boeken dat er vroeger twee soorten beren waren. Beren die voornamelijk wilden nadenken over het leven en beren die alleen maar wilden neuken als de beesten. Clou van het verhaal: tegenwoordig bestaan alleen nog maar de tweede soort beren.
   Hieraan moest ik denken toen ik tijdens een lezing een foto zag van een aantal gedenkwaardige natuurkundigen, waaronder Bohr, Schrödinger, Planck. Zij hebben met de quantumtheorie de wereld veranderd, al hebben ze daar geen weet van gehad toen ze die theorie bedachten. Zij vonden het gewoon interessant, en de buitenwereld vond het een beetje vreemd. Het was een theorie van optimistische twintigers, die gewoon over natuurkunde wilden nadenken.
   Wat doen de meeste mannen van in de twintig? Dronken worden, meiden versieren om ze daarna de hele nacht te liggen neuken, niet nadenkend over wat er de volgende dag zal gebeuren.
   Misschien dat de meest biljante geesten hun vriendinnen snel konden bevredigen, of dat ze leden aan premature ejaculatie, en daarom tijd over hadden om na te denken over de meest vreemde problemen, 's avonds laat, 's ochtends vroeg. En zo komt het miscchien dat deze beren niet zijn uitgestorven.

7 november 2021, Steven Verhelst
De toekomst van de wetenschap

Ik was gisteravond bij een lezing van Robbert Dijkgraaf aan de KU Leuven. Het onderwerp was 'de toekomst van de wetenschap'. Waar gaat de wereld heen door alle wetenschappelijke en technologische vooruitgang?
   De mens - homo sapiens - is 250.000 jaar geleden ontstaan.
   Evolutie gaat tergend langzaam: je moet je voortplanten, je kinderen die minder geschikt zijn voor de omgeving moeten sterven voordat zij kinderen krijgen, zodat degenen met betere eigenschappen wel nakomelingen krijgen. Op die manier past een soort zich langzaam aan.
   Door het gebruik van ons brein, zijn wij in staat geweest om onze omgeving te veranderen en ons daarom sneller te kunnen aanpassen aan veranderende omstandigheden. Denk aan landbouw en veeteelt, het bouwen van huizen en nederzettingen, de uitvinding van brons en later ijzer. Het begin van de bronstijd is pas ongeveer 5.000 jaar geleden. In de 245.000 jaar daarvoor gebruikte de mens stenen en hout. En alles van technologie wat we nu zien, energie opwekking, kleding van synthetische stoffen, ingeblikt voedsel, fietsen, auto's, vliegtuigen, medicijnen, communicatiemiddelen - dat alles is een product van de wetenschappelijke revolutie sinds 1543, en het meeste pas sinds de industriële revolutie die rond 1750 in Engeland begon.
   Maar de laatste dertig, veertig jaar lijkt het allemaal nog sneller te gaan. Toen ik een vijfjarig kind was, hadden we thuis nog een zwart-wit televisie (wij waren thuis niet zo modern). Een vriendje van mij had thuis geen telefoon. Dan bedoel ik niet: geen gsm, maar geen vaste telefoon. Hij moest naar een telefooncel als hij wilde bellen. Nederland 3 (NPO3) bestond nog niet, en tussen de kindertelevisie op woensdagmiddag en de avondprogrammering was er niets op TV - alleen het testbeeld.
   In principe zijn onze breinen nog steeds die van de nootjes rapende, bessen verzamelende homo sapiens van een paar honderd duizend jaar geleden. We hebben onze levensverwachting kunnen verhogen en ons lichamelijk lijden kunnen verlichten door technologische vooruitgang - maar zijn we ook gelukkiger?
   Hoe maakt de wetenschap ons gelukkig? Zou dat niet de juiste vraag zijn? Of misschien is dat eerder een kwestie voor kunst en cultuur.

4 november 2021, Steven Verhelst
Frikandel XXL

frikandel xxl

Het dragen van een mondmasker heeft ook voordelen. Bij de frituur verstonden ze mij verkeerd. In plaats van een 'broodje frikandel speciaal' gaven ze mij een 'grote frikandel speciaal'. Tot zo ver mijn voornemen om minder vlees te eten....

3 november 2021, Steven Verhelst
Huff, vaccins en het Dunning-Krugereffect

Schrijver Philip Huff was te gast in het praatprogramma Op1. Hij had een column in het NRC geschreven, waarin hij stelde dat je een egoïst bent, als je je nu nog niet laat vaccineren tegen SARS-CoV2.
   Je kunt niet alle ongevaccineerden over één kam scheren, maar met de strekking van zijn stuk ben ik het grotendeels eens. Het grootste deel van de covid19 patiënten op de intensive care afdeling zijn ongevaccineerd. Hierdoor is er minder plaats voor patiënten met 'planbare' zorg: mensen die operaties moeten ondergaan en daarna korte tijd op de IC dienen te liggen. Gemiddeld ligt een covid19 patiënt 17 dagen op de IC, een hartpatiënt (zoals Huff) na de operatie twee dagen. Dit komt er op neer dat er per covid19 patiënt acht andere patiënten moeten worden afgebeld.
   Natuurlijk hebben mensen het recht om een vaccinatie te weigeren. Maar dan hebben andere mensen ook het recht om hen voor egoïst uit te maken.
   Maar hoe zit het dan met mensen die jarenlang roken en longkanker krijgen? Of mensen met overgewicht die voor diabetes en complicaties daarvan behandeld moeten worden? Overgewicht, roken - het leidt allemaal tot ziektes die in principe te voorkomen zijn. Al speelt hierbij misschien een verslaving, genetische aanleg en een psychologische factor ook mee. Bij infectieziektes speelt dat niet - daar is het louter het weigeren van het vaccin dat een direct effect kan hebben op de bezetting van de IC.
   Wat is de reden dat mensen zich niet laten vaccineren? In opdracht van de NOS deed I&O research enquetes onder Nederlanders. Opleidingsniveau bleek geen substantiële rol te spelen, want zowel laag, middelbaar als hoog opgeleide Nederlanders gaven aan zich niet te willen laten vaccineren. De belangrijkste reden was de onzekerheid over lange termijn effecten van het vaccin, en een wantrouwen tegen het vaccin, omdat het wel erg snel ontwikkeld is.
   Misschien zijn wetenschappers niet duidelijk genoeg in hun communicatie. Het 'nieuw' soort vaccins - het zogenaamde mRNA vaccin - waarop de covid19 vaccinaties zich baseren, heeft al een flinke geschiedenis. Er zijn al in 2015 in klinische studies gegaan. Langere termijn effecten (enkele jaren) zouden dus bekend moeten zijn. Daarnaast moet je je ook afvragen wat de langere termijn effecten zijn van besmetting met het SARS-CoV2 virus.
   Maar overtuig de vaccinweigeraars daar maar eens van...
   Ik las dat het gelijk dat vaccinweigeraars denken dat ze hebben, verklaard kan worden door het Dunning-Krugereffect. Dit is een psychologisch verschijnsel dat incompetente mensen veel minder goed in staat zijn om in te zien dat hun acties of conclusies fout zijn. Veel meer dan competente mensen. Sterker nog: experts zijn vaak voorzichtig in hun inschatting dat zij gelijk hebben, juist omdat ze veel van hun onderwerp van expertise afweten.

1 november 2021, Steven Verhelst

Steven leest:
Jacob van Duijn - Para!

Steven luistert:
Amon Amarth - With Oden on our side

Steven kijkt:
Seinfeld - Season 9, episode 3

Nieuws


Een nieuwe column. Over een fietstocht met Marcel Maassen langs vier bierbrouwerijen rond Leuven

Een column. Over een lezing van schrijver Chuck Palahniuk

Archief




www.stevenverhelst.nl


Want zelfs de raarste wereld dient beschreven te worden